Σχεδόν… ένα στα δύο δάνεια λογίζονται ως μη εξυπηρετούμενα και με «τη βούλα».

Αν και  η δημιουργία νέων μη εξυπηρετούμενων δανείων δείχνει σημάδια εξασθένησης, εντούτοις το υψηλό απόθεμα των μη εξυπηρετούμενων δανείων είναι σήμερα το μεγαλύτερο πρόβλημα του τραπεζικού συστήματος. Σύμφωνα με προσωρινά στοιχεία που αναφέρονται στην Έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδος για τη Νομισματική Πολιτική 2015 – 2016, το ποσοστό των μη εξυπηρετούμενων δανείων «σκαρφάλωσε» στο 45,2% το Μάρτιο του 2016 από το 44,2% τον Δεκέμβριο του 2015 και 39,9% τον Δεκέμβριο του 2014.

Όπως επισημαίνεται στην Έκθεση, το 2015 κατέστη αναγκαία σημαντική αύξηση των προβλέψεων έναντι του πιστωτικού κινδύνου, με συνέπεια οι ζημίες των ελληνικών τραπεζών να διευρυνθούν και να φθάσουν τα 9 δισ. ευρώ. Η ποιότητα των δανειακών χαρτοφυλακίων χειροτέρευσε, ωστόσο αφενός το ποσοστό κάλυψης των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων από τις συσσωρευμένες προβλέψεις, υπερβαίνει ελαφρά το 50%, αφετέρου οι δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας συνολικά του ελληνικού τραπεζικού συστήματος, κατόπιν της ανακεφαλαιοποίησης, αυξήθηκαν πάνω από 16% από το 2015. Και αυτά τα δύο στοιχεία θεωρούνται… ενθαρρυντικά από τα τραπεζικά στελέχη.

Παράλληλα, «κόκκινα» έχουν γίνει και πάλι τα επτά στα δέκα δάνεια, τα οποία στα προηγούμενα χρόνια είχαν ρυθμιστεί, καθώς επιχειρήσεις και νοικοκυριά προσπαθούν να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες της κρίσης, αφήνοντας «ανοιχτούς» λογαριασμούς στα χρέη τους.

Σύμφωνα με την έκθεση της ΤτΕ, πρόκειται για το 70% των δανείων που είχαν μπει σε ρύθμιση ωστόσο έχουν εκτροχιαστεί ξανά, γεγονός που αντανακλά την αδυναμία διαχείρισης των προβληματικών δανείων από τις τράπεζες.

Οι καθυστερήσεις ανέρχονται στο 54,7% στα στεγαστικά δάνεια και στο 43,8% στα επιχειρηματικά. Μάλιστα, σε κλάδους όπως οι κατασκευές και η βιομηχανία, το ποσοστό ανέρχεται πάνω από το 50%.

Επιπλέον, στην Έκθεση της ΤτΕ επισημαίνεται ότι έχουν εισαχθεί πρόσφατα πολλές βελτιώσεις στο θεσμικό περιβάλλον που προάγουν την αποτελεσματικότερη διαχείριση εκ μέρους των τραπεζών των προβληματικών στοιχείων ενεργητικού. Συγκεκριμένα, έχουν υιοθετηθεί σημαντικά νομοθετήματα με αντικείμενο την επιτάχυνση της αναγκαστικής εκτέλεσης και γενικότερα των διαδικασιών στα δικαστήρια, τη ρύθμιση των οφειλών υπερχρεωμένων νοικοκυριών, καθώς και την απλοποίηση της εξυγίανσης και της ειδικής εκκαθάρισης των επιχειρήσεων.

Σύμφωνα με την Έκθεση του Διοικητή της ΤτΕ, η οποία ανταποκρίνεται στις δεσμεύσεις της, ιδίως όσον αφορά την τροποποίηση του Κώδικα Δεοντολογίας και την εφαρμογή πλαισίου στοχοθέτησης και παρακολούθησης της στρατηγικής διαχείρισης μη εξυπηρετούμενων δανείων από το σύνολο των ελληνικών τραπεζών, είναι αναγκαίο να υλοποιηθούν σύντομα μια σειρά από δράσεις.

Μεταξύ αυτών, η ανάπτυξη δευτερογενούς αγοράς δανείων (εξυπηρετούμενων ή μη), ώστε να διευρυνθεί ο αριθμός των συμμετεχόντων και να εμπλουτιστεί η τεχνογνωσία ως προς τη διαχείριση επισφαλών δανείων, η αναμόρφωση του πλαισίου εξωδικαστικού διακανονισμού χρέους, η βελτίωση των υποδομών της δικαιοσύνης και της εξειδικευμένης τεχνογνωσίας των δικαστών, η επίλυση χρόνιων ζητημάτων που σχετίζονται με τη φορολογική μεταχείριση διαγραφών και σχηματισμού προβλέψεων τόσο για τους δανειολήπτες όσο και για τους δανειστές, η εισαγωγή διατάξεων που εξασφαλίζουν τη συνεργασία των μετόχων στις προσπάθειες των τραπεζών για εξυγίανση επιχειρήσεων.

Πλην όμως, απαιτείται πιο ενεργητική πολιτική διαχείρισης των μη εξυπηρετούμενων δανείων από την πλευρά των τραπεζών μέσω μεγαλύτερης έμφασης σε μακροχρόνιες ρυθμίσεις, συντονισμένη αντιμετώπιση των κοινών πιστούχων, καθώς και έμφαση στην αναδιάρθρωση των βιώσιμων επιχειρήσεων.