Με μία όμορφη και λιτή τελετή γιορτάστηκε στην έδρα του 628 Μηχανοποιημένου  Τάγματος Πεζικού στους Φιλιάτες, η γενέθλια ημέρα, η επέτειος  δηλαδή των 70 χρόνων από την ίδρυσή του, τον Μάρτιο του 1947.

Ολόκληρη η δύναμη της Mονάδας  παρατάχθηκε στο χώρο μπροστά από το διοικητήριο και μετά την προσέλευση της πολεμικής σημαίας τελέσθηκε δοξολογία. Στη συνέχεια, αναγνώσθηκε η ημερήσια διαταγή  από τον διοικητή της μονάδας Αντισυνταγματάρχη  Βασίλειο Κολιό.

Χαιρετισμό στους προσκεκλημένους απηύθυνε ο διοικητής της VIII Μηχανοποιημένης Μεραρχίας Πεζικού (πρώην VIII Μεραρχία) Ταξίαρχος Νικόλαος Ανδριόπουλος.

Ομάδα όλμων 81 χιλιοστών έκανε επίδειξη του τρόπου με τον οποίο οργανώνονται και γίνονται οι βολές των όλμων στο επιχειρησιακό πεδίο, ενώ στον προαύλιο χώρο είχαν παραταχθεί όπλα και οπλικά συστήματα της Μονάδας για τα οποία έγινε επίδειξη και ενημέρωση  στους προσκεκλημένους.

Ιδιαίτερα συγκινητική ήταν η στιγμή που απονεμήθηκαν τιμητικές πλακέτες στους πρώην  διοικητές του Τάγματος, Παναγιώτη Νήρα, Πέτρο Ζάννα, Γιώργο Γκόνη, Δημήτρη Καλησπεράτη και  στον θεσπρωτό Σπύρο Μπούση.

Η ιστορία του 628 ΤΠ

Το Α΄ Σώμα Στρατού   επανιδρύθηκε στις 16 Μαΐου του 1946 ως μέρος της μεταπολεμικής ανοικοδόμησης των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων, και περιελάμβανε την  2η  Μεραρχία Πεζικού, την 8η Μεραρχία Πεζικού με έδρα τα Ιωάννινα στην οποία ανήκε το 628ΤΠ Φιλιατών,  τις 51η και 61η Ταξιαρχίες και αργότερα την 81η Στρατιωτική Περιφέρεια (Κορίνθου), την 82η Στρατιωτική Περιφέρεια (Αθήνα) και τη Στρατιωτική Διοίκηση Λαμίας

Με το ξέσπασμα του εμφύλιου πολέμου, το Σώμα είχε εμπλακεί στις  μάχες εναντίον του Δημοκρατικού Στρατού.

Υπό τη διοίκηση του αντιπτεράρχου Θρασύβουλου Τσακαλώτου, έπαιξε σημαντικό ρόλο στην εκκαθάριση της νότιας Ελλάδας από τους αντάρτες και  στην τελική τους ήττα  στις μάχες στο Γράμμο και στο Βίτσι, το 1948-1949.

Μετά το τέλος του εμφυλίου πολέμου, το Α΄ Σώμα Στρατού, από το 1951 είχε έδρα τα  Τρίκαλα ενώ ήταν υπεύθυνο για την αποστολή του ελληνικού εκστρατευτικού σώματος στην Κορέα.

Το 1962, η έδρα του Σώματος μεταφέρθηκε στην Κοζάνη  όπου παρέμεινε μέχρι τη διάλυσή του.

Το 628 ΤΠ  που ιδρύθηκε τον Μάρτιο του 1947 καλύπτει την ελληνοαλβανική μεθόριο στα όρια της Θεσπρωτίας και σε μέρος του νομού Ιωαννίνων και έχει συνδεθεί άμεσα με την ιστορία της πόλης των Φιλιατών και της Θεσπρωτίας γενικότερα.

Μετά από την ευρεία αναθεώρηση της άμυνας για τη νέα δομή δύναμης  στις ελληνικές ένοπλες δυνάμεις, τον Απρίλιο του 2013, το  ΚΥΣΕΑ αποφάσισε την διάλυση της Α΄ Σώματος Στρατού.

Από τις Μονάδες που το αποτελούσαν, η  24η Τεθωρακισμένη Ταξιαρχία τέθηκε υπό την 2η Μηχανοκίνητη Μεραρχία Πεζικού, η 15ηΤαξιαρχία Πεζικού μειώθηκε σε επίπεδο Συντάγματος, η 8η Μεραρχία Πεζικού μειώθηκε σε Ταξιαρχία, διατηρώντας την ονομασία της και μαζί με την 9η Ταξιαρχία Πεζικού τέθηκε υπό το Γ΄ Σώμα Στρατού.

Ανησυχία για την κατάργησή του

Αναστάτωση  είχε προκληθεί  στη θεσπρωτική κοινωνία, την άνοιξη του 2013, από τις  προθέσεις των  επιτελών του Υπουργείου Άμυνας, να  καταργήσουν το  Τάγμα Πεζικού στους Φιλιάτες, στο πλαίσιο της χωροταξικής αναδιάταξης των επιχειρησιακών Μονάδων του Στρατού Ξηράς, που πραγματοποιήθηκε εκείνη την εποχή  προκειμένου να εξοικονομηθεί ανθρώπινο προσωπικό και οικονομικοί  πόροι.

Ο τότε βουλευτής Θεσπρωτίας και υφυπουργός Υγείας Αντώνης Μπέζας, που έχει υπηρετήσει σαν έφεδρος αξιωματικός στη Μονάδα, με συντονισμένες κινήσεις  και διαβήματα, έθεσε το θέμα στον τότε Υπουργό Εθνικής  Άμυνας Δημήτρη Αβραμόπουλο, παρουσιάζοντας διαφορετικές απόψεις για την επιχειρησιακή οργάνωση της ελληνοαλβανικής μεθορίου.

Παράλληλα, τόνισε  ότι η συγκεκριμένη στρατιωτική Μονάδα βρίσκεται σε νευραλγικό χώρο  και επομένως  η λειτουργία της είναι απαραίτητη για σημαντικούς λόγους εθνικής ασφάλειας  αλλά  και για   κοινωνικούς λόγους.

Ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας  και ο τότε Αρχηγός ΓΕΕΘΑ, στρατηγός Μιχάλης Κωσταράκος,  πείστηκαν για την αναγκαιότητα  συνέχισης της λειτουργίας και το 628 Μηχανοποιημένο Τάγμα Φιλιατών, όπως πλέον ονομάζεται, συνεχίζει να υπάρχει  με ικανοποιητική δύναμη ανδρών και  φυλάσσοντας «Θερμοπύλες» στην παραμεθόριο Θεσπρωτία.